Arşivlerde Kalan Gerçekler

1. Dünyada ganimet olarak uçak ele geçiren ilk millet Türk milletidir. İlk tayyare/uçak 1911’de Trablus’ta düşmandan ganimet olarak alınmıştır.
2. Dünyanın en eski üniversitesi olan “Karavîn Medresesi”, 859 yılında Fas’ın “Fez” şehrinde bir kadın tarafından kurulmuştur.
3. Divân-ı Lugât-i Türk’te Türk dünya haritası çizimli olarak gösterilmiştir.
4. “İbn-i Karaka” Kahire’de beş metre çapında bir torna tezgâhı yaptı ve bu, dünyada yapılan ilk torna tezgâhıydı.
5. Sultan 2. Abdülhamid Han “Pasteur”’e “Kuduz Tedavi Merkezi” açması için kendi istihkakından 10 bin frank para yardımı göndermiştir.

Sultan 2. Abdülhamid Han modern itfaiyeciliğimizin babasıdır.
Sultan 2. Abdülhamid Han Osmanlı’da “Bakteriyoloji Enstitüsü” kurmuştur.
Sultan 2. Abdülhamid Han Şişli Hamidiye Etfâl Hastanesini yaptırmıştır.
Osmanlı’da ilk “İşitme Engelliler Okulu”, Sultan 2. Abdülhamid Han tarafından 1902’de kurulan “Yıldız Sağırlar Okulu”dur.
Sherlock Holmes’un Türkçe ilk çevirilerini 2. Abdülhamit Han yaptırmış ve yazarını da İstanbul’a çağırarak Mecidiye Nişanı vermiştir.
Sultan 2. Abdülhamid Han mezuniyet törenlerinde öğrencilere hediye kitap gönderirdi.
Sultan 2. Abdülhamid Han, devlet idareciliğinin yanı sıra, ilmî gelişmelere de meraklı bir Osmanlı sultanıydı ve 33 yıl boyunca birçok zahmetle toplanan birbirinden kıymetli eserler, önce “31 Mart Vakası”nda, sonra 28 Şubat sürecinde yağma edildi ve çöpe atıldı.
Sultan 2. Abdülhamid Han devrinde de Rasûlullah (s.a.v) ile alay etmek isteyen tiyatro oyunları birçok defa Fransa ve İngiltere’de sahnelenmek istenmişse de her defasında Abdülhamid Han’ın müdahalesi ile oyunlar sahnelenememiştir.
Sultan 2. Abdülhamid Han döneminde, Hicaz bölgesinin su sıkıntısını gidermek için 1894 yılında “Deniz Suyu Arıtma İstasyonu” kurulmuştur.
Kur’ân’ın basıldığı matbaa suyu pis su ile karışmasın diye Abdülhamid Han Kur’ân’ın basıldığı matbaa için ayrı bir su hattı yaptırmıştır.
1908’de baskılara rağmen Çin Beijing’de Müslüman Çinliler için Abdülhamid Han’ın kurduğu İslam Üniversitesi’ni açmışlardır.

Abdülhamid Han:
“Yeniden canlanmak için Avrupa medeniyetini taklit değil, gücümüzün esası olan İslamiyet’e dönmemiz gerekir.”

Abdülhamid Han:
“Ben her caminin yanında bir mektep görmek isterim… İki şey çok önemlidir: Din ve fen.”

Kaynak: Arşiv Bilgilerinden Derleme
(Ali Aydın Bey Paylaştı)

Sultan 2. Abdülhamid Devri:👇
https://tr.m.wikipedia.org/wiki/II._Abdülhamid
Projeleri ve İcraatları 👇
https://tr.m.wikipedia.org/wiki/II._Abdülhamid%27in_projeleri_ve_icraatları
Bilinmeyenleri ile 2. Abdülhamid👇
https://www.istdergi.com/tarih-belge/bilinmeyenleriyle-ii-abdulhamid
Sultan 2. Abdülhamid’in 10 Projesi👇
https://www.memurlar.net/album/18057/ii-abdulhamid-in-hayata-gecirdigi-10-proje.html
İstanbul’a Armağanı 50 Eser:👇
https://www.fikriyat.com/galeri/tarih/abdulhamidin-istanbula-armagan-ettigi-50-eser/amp
Sultan 2. Abdülhamid Dönemi👇
https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/imparatorlugun-zor-yillarinin-hukumdari-sultan-2-abdulhamid/2498662
İslam Ansiklopedisi👇
https://islamansiklopedisi.org.tr/abdulhamid-ii

Hazırlayan: Ahmet Ziya İbrahimoğlu
16.04.2026 – Üsküdar

ترجمة من التركية إلى العربية: 👇

حقائق باقية في الأرشيف

١. الأمة التركية هي أول أمة في العالم تغنم طائرة؛ حيث تم الاستيلاء على أول طائرة كغنيمة من العدو في طرابلس عام ١٩١١م.
٢. أقدم جامعة في العالم هي “جامعة القرويين“، التي أسستها امرأة في مدينة “فاس” المغربية عام ٨٥٩م.
٣. في كتاب “ديوان لغات الترك“، عُرضت خريطة العالم التركي بالرسم والتوضيح.
٤. قام “ابن قرقة” بصنع مخرطة بقطر خمسة أمتار في القاهرة، وكانت أول مخرطة تُصنع في العالم.
٥. أرسل السلطان عبد الحميد الثاني مساعدة مالية قدرها ١٠ آلاف فرنك من ماله الخاص إلى “باستور” لافتتاح “مركز لعلاج داء الكلب”.

  • السلطان عبد الحميد الثاني هو والد الإطفاء الحديث في بلادنا.
  • أسس السلطان عبد الحميد الثاني “معهد البكتيريا” في الدولة العثمانية.
  • بنى السلطان عبد الحميد الثاني “مستشفى شيشلي حميدية للأطفال“.
  • أول مدرسة لضعاف السمع في الدولة العثمانية هي “مدرسة يلدز للصم“، التي أسسها السلطان عبد الحميد الثاني عام ١٩٠٢م.
  • أمر السلطان عبد الحميد الثاني بأول ترجمات لقصص “شرلوك هولمز” إلى اللغة التركية، واستدعى مؤلفها إلى إسطنبول ومنحه “الوسام المجيدي“.
  • كان السلطان عبد الحميد الثاني يرسل كتباً كهدايا للطلاب في حفلات تخرجهم.
  • إلى جانب براعته في إدارة الدولة، كان السلطان عبد الحميد الثاني شغوفاً بالتطورات العلمية، ولكن الأعمال القيمة التي جُمعت بجهد كبير طوال ٣٣ عاماً، تعرضت للنهب والضياع، أولاً في “واقعة ٣١ مارس” ثم في “مرحلة ٢٨ فبراير“.
  • في عهد السلطان عبد الحميد الثاني، حاولت بعض المسارح في فرنسا وبريطانيا عرض مسرحيات تسيء إلى رسول الله (صلى الله عليه وسلم) عدة مرات، ولكن في كل مرة كان يتم منع هذه العروض بتدخل مباشر من السلطان عبد الحميد الثاني.
  • في عهده، تم إنشاء “محطة لتحلية مياه البحر” في عام ١٨٩٤م لحل مشكلة نقص المياه في منطقة الحجاز.
  • أمر السلطان عبد الحميد الثاني بإنشاء خط مياه خاص للمطبعة التي تطبع القرآن الكريم، لضمان عدم اختلاط مياهها بالمياه العادمة.
  • رغم الضغوط، افتُتحت في بكين بالصين عام ١٩٠٨مجامعة إسلامية” أسسها السلطان عبد الحميد الثاني من أجل المسلمين الصينيين.
    يقول السلطان عبد الحميد الثاني:
    “من أجل النهوض من جديد، لا ينبغي لنا تقليد الحضارة الأوروبية، بل يجب علينا العودة إلى الإسلام الذي هو أساس قوتنا.”
    ويقول أيضاً:
    “أود أن أرى مدرسة بجانب كل مسجد… هناك أمران في غاية الأهمية: الدين والعلم.”

المصدر: تجميع من معلومات الأرشيف
(نشرها السيد علي أيدين)

المراجع:
عهد السلطان عبد الحميد الثاني:
https://tr.m.wikipedia.org/wiki/II._Abdülhamid
مشاريع وإنجازات السلطان عبد الحميد الثاني:
https://tr.m.wikipedia.org/wiki/II._Abdülhamid%27in_projeleri_ve_icraatları
السلطان عبد الحميد الثاني بجوانب غير معروفة: https://www.istdergi.com/tarih-belge/bilinmeyenleriyle-ii-abdulhamid

١٠ مشاريع حققها السلطان عبد الحميد الثاني:
https://www.memurlar.net/album/18057/ii-abdulhamid-in-hayata-gecirdigi-10-proje.html
٥٠ عملاً أهداها لإسطنبول:
https://www.fikriyat.com/galeri/tarih/abdulhamidin-istanbula-armagan-ettigi-50-eser/amp
فترة السلطan عبد الحميد الثاني (وكالة الأناضول):
https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/imparatorlugun-zor-yillarinin-hukumdari-sultan-2-abdulhamid/2498662
موسوعة الإسلام (ديانة):
https://islamansiklopedisi.org.tr/abdulhamid-ii

إعداد: أحمد ضياء إبراهيمي أوغلو
التاريخ: ١٦.٠٤.٢٠٢٦ – أوسكودار