“Beşşar Hâfız Esed… Salonda Yok, İddianamede Var”

Şam | 26 Nisan 2026

Şam’daki Büyük Duruşma Salonu’nda bugün derin bir sessizlik vardı. Hâkim, milyonların otuz yıldır beklediği o cümleyi dile getirdiğinde salondaki hava bir anda dondu:

“Sanık Beşşar Hâfız Esed… hazır mı?”

Cevap sanık kürsüsünden gelmedi. Boş salonda yankılanan sessizlikten ve savunma sıralarındaki boş koltuklardan geldi. Böylece tarih, Suriye eski rejim başkanının gıyabında yargılandığı ilk resmî anı kayda geçirdi. Esed, güvenlik düzeninin çökmesi ve başkent Şam’ın düşmesinin ardından ülkeden kaçmıştı.

Tarihî Duruşmanın Ayrıntıları

Oturum sabah saat 10.00’da başladı. Salon, sıkı güvenlik tedbirleri altında tutulurken mağdur aileleri ve insan hakları savunucuları dikkat çekici bir kalabalık oluşturdu.

Savcı tarafından okunan iddianamede “insanlığa karşı suçlar” başlığı altında ağır suçlamalar sıralandı. Bunların başında:

• Doğu Guta ve Han Şeyhun’da kimyasal silah kullanım emirleri vermek,
• Sistematik işkencelere sahne olan gizli gözaltı merkezleri kurmak ve yönetmek,
• Suriye nüfusunun yarıya yakınını yerinden etmek ve ülkenin altyapısını geniş ölçekte tahrip etmek

yer aldı.

“Rejimin başı”na ayrılan yer boş kalırken, salonda rejimin dar çevresinden bazı isimler hazır bulundu. Kaçış girişimleri sırasında yakalanan bu kişiler arasında, yıllarca “güvenlik aygıtının sert yüzü” olarak anılan eski yetkililer de vardı. Yüzlerindeki çözülme ve yıkım ifadesi dikkatlerden kaçmadı.

Savcının Sözleri

Savcı, güçlü bir vurguyla şu ifadeleri kullandı:

“Sanığın birinci derecedeki isminin bedenen burada olmaması, adaletin hükmünü icra etmesine engel değildir. Biz burada, bir halkı yerinden eden, toprağı ve nesli yok eden bir düzeni yargılıyoruz. Cezasızlık döneminin kapandığını bütün dünyaya göstereceğiz.”

Salondan ve Dışarıdan Yansımalar

Adalet Sarayı’nın dışında binlerce kişi toplandı. Kayıp yakınlarının fotoğrafları ellerdeydi. Birçok kişi için, hâkimin Esed’i sanık olarak çağırması bile başlı başına bir dönüm noktasıydı; uzun bir karanlığın ardından gelen ilk anlamlı ışık olarak görüldü.

Duruşmanın aylar sürmesi bekleniyor. Süreç boyunca hayatta kalan tanıkların ifadeleri dinlenecek, rejimin güvenlik arşivlerinden sızdırılan belgeler mahkemeye sunulacak. Bölgedeki birçok çevre bu davayı “yüzyılın davası” olarak nitelendiriyor.

Bu duruşma yalnızca bir yargılama değil; otuz yıl boyunca bastırılmış bir adalet talebinin mahkeme salonuna taşınmış hâlidir. Mağdurların sesi, nihayet resmî bir mahkeme kürsüsünde karşılık bulmaya başlamıştır.

Tercüme: Ahmet Ziya İbrahimoğlu
01.05.2026 – Üsküdar

“بشار حافظ الأسد.. غياب في القاعة، حضور في لائحة الاتهام”

دمشق | 26 أبريل 2026

ساد صمت مطبق أرجاء قاعة المحكمة الكبرى بدمشق اليوم، حين نطق قاضي الجلسة بالعبارة التي انتظرها الملايين لثلاثة عقود:

“المتهم بشار حافظ الأسد.. هل أنت حاضر؟”

لم يأتِ الرد من قفص الاتهام، بل جاء من صدى القاعة الفارغة ومقاعد الدفاع التي غاب عنها الموكل والأصيل، ليسجل التاريخ اللحظة الرسمية الأولى لمحاكمة رئيس النظام السوري السابق “غيابياً”، بعد فراره من البلاد إثر انهيار المنظومة الأمنية وسقوط العاصمة.

تفاصيل الجلسة التاريخية

بدأت الجلسة في تمام الساعة العاشرة صباحاً، وسط إجراءات أمنية مشددة وحضور لافت لعائلات الضحايا والناشطين الحقوقيين.

وضمت لائحة الاتهام التي تلاها المدعي العام سلسلة من الجرائم المصنفة “ضد الإنسانية”، وعلى رأسها:

• إصدار أوامر باستخدام الأسلحة الكيميائية في الغوطة وخان شيخون.
• تأسيس وإدارة شبكة معتقلات سرية شهدت عمليات تعذيب ممنهجة.
• المسؤولية المباشرة عن تهجير نصف سكان سوريا وتدمير البنية التحتية.

بينما ظل مكان “رئيس النظام” خاوياً، شهدت الجلسة حضور عدد من رموز الحلقة الضيقة الذين تم إلقاء القبض عليهم أثناء محاولات هروب فاشلة.

وبدت ملامح الانكسار واضحة على وجوه قادة أمنيين سابقين طالما ارتبطت أسماؤهم بسطوة “الفرع” والقرار الأمني المطلق.

كلمة الادعاء

“إن غياب المتهم الأول جسدياً لا يعفي العدالة من بسط سلطانها. نحن هنا لنحاكم نهجاً أباد الحرث والنسل، ولنثبت أن زمن الإفلات من العقاب قد ولى إلى غير رجعة.”

ردود الفعل من داخل القاعة

خارج أسوار المحكمة، احتشد الآلاف من المواطنين الذين رفعوا صور ذويهم المفقودين، معتبرين أن مجرد “نداء القاضي” على الأسد كمتهم هو انتصار معنوي يمهد الطريق لمرحلة سورية جديدة.

ومن المتوقع أن تستمر جلسات المحاكمة لعدة أشهر، حيث سيتم الاستماع لشهادات الناجين، وتقديم الوثائق المسربة من الأرشيف الأمني للنظام، في قضية وُصفت بأنها “محاكمة القرن” في المنطقة العربية.